وحید قرایی/اختصاصي بام كوير
سرما، باد، باران و هر چیز دیگری نباید مانع کارش باشد. حتی اگر زمان این کار بین ساعات 8 شب تا 2 یا 3 نیمه شب و آن هم در خیابانهای شهر باشد.
مراد علی که خودش میگوید هفت کلاس سواد دارد همان یکباری هم که در مورد شغل آیندهاش انشاء نوشته بود به این که در آینده میخواهد رفتگر شود فکر هم نکرده بود. شاید این تقصیر جامعهای باشد که کار او و امثال او را شغلی سطح پایین میبیند و فراموش میکند که اگر مرادعلی و مراد علیها نباشند شهر پر میشود از آشغال و کثیفیهایی که شهروندان به هیچ عنوان تحمل آن را ندارند.
مراد علی دلگیر است از حقوق ماهانه 150 هزار تومانیاش که او را مانند بسیاری دیگر زیر خط فقر نگه داشته است و از قراردادهایی که آنها را 89 روزه مینامند و هر لحظه امکان دارد دیگر این قرارداد بسته نشود. همین حقوق اندک را هم چند ماهی یکبار میدهند و زمانیکه در یکی از شبهای سرد کرمان از او میپرسم آخرین حقوقت را کی گرفتهای، میگوید:« آذرماه». اما به هر حال با این وضعیت اقتصادی موجود چاره چیست؟ باید با همان شرایط حداقلی کار کند و انتظارات را زیاد بالا نبرد که ممکن است از همین هم که هست بیفتد.
مرادعلی اما دلخوریهای بزرگتری دارد. دلخوری از بعضی مردم که شبها او و یا همکارانش را با جملاتی طعنهآمیز میرنجانند. راستی مگر مراد علی برای چه کسانی کار میکند. همین چند شب پیش بود که 2موتور سوار لامپ مهتابی افتاده در گوشهی خیابان را به کمرش زدند، خندیدند و رفتند و یا رانندهی مستی چنان به طرف او پچیده بود که خودش کارش را تمام شده میدانست....
در بسیاری از شبها هم وقتی آشغالها را جمع میکند تا آنها را به ماشینهای حمل زباله بدهد، جویندگان کارتن، این آشغالها را به هم میریزند تا کارتنهایش را جدا کنند برای فروش به بازیافت کنندگان و آن وقت است که برای او روز از نو است و روزی از نو برای جمع کردن این آشغالها.
میگوید:« اگر مردم آشغالهایشان را غیر مسوولانه در کوچه و خیابان رها نکنند مگر غیر از این میشود که شهرشان زیباتر و تمیزتر میماند؟»
و راست میگوید. بسیاری از ما هنوز نمیدانیم «شهر ما خانهی ماست» و در هر نازیبایی و ناپاکی آن شریکیم.
زمان انتخابات و خصوصا روزهای بعد از آن نیز سختترین روزهای کاری مرادعلی است. دیگر شهر را که خودمان میبینیم و با نحوهی تبلیغات کاندیداها آشناییم که زحمت جمع کردن پوسترهای تاریخ مصرف گذشته و کارتهای تبلیغاتی برزمین مانده هم بر دوش اوست. در سالهای اخیر هم که در کرمان از چسبهایی استفاده میشود که با هیچ تکنولوژی! نمیتوان پوسترها را از درها و دیوارها جدا کرد و ای کاش خود کاندیداها طبق قانونی موظف بودند پوسترهایشان را از سطح شهر جمع کنند....
در مورد شبهای اعیاد اسلامی و خصوصا شب نیمهشعبان که لیوانهای شربت خیابانهای شهر را پر میکنند زیاد ناراحتی ندارد:« تمام زحماتمان در شب و نیمهشعبان فدای امام زمان (عج)» ولی کاش ما هم مراعات میکردیم.
اما حرفی از او بیشتر ناراحتم میکند:« برخی مردم آنقدر در مورد شغل ما منفی فکر میکنند و آن را سطح پایین میدانند که بچههایمان خجالتشان میشود شغل پدرشان را بگویند.»
راست میگوید. یکی از رفتگران همین شهر مرا قسم میدهد که عکس و نامی از او چاپ نشود و چرا که به فرزندش نگفته است چه شغلی دارد و برای چه کاری شبها از خانه بیرون میرود. او گفته است کارمند شهرداری است تا مبادا فرزندش از شغل پدر خجالت بکشد و این نتیجهی دیدگاههای غلطی است که در مورد مشاغل مختلف در کشورمان بوجود آمده است...
***
در حال حاضر حدود 1150 نفر کارگر رسمی در شهرداری کرمان مشغول به کار میباشند که حدود60درصد آنها را کارگران بخش تنظیف یا همان رفتگران تشکیل میدهند و در این میان 206 نفر از کارگران شرکتهای بخش خصوصی نیز در این حیطه مشغول به کار هستند که 174 نفر از آنها را رفتگران تشکیل می دهند و قراردادهای 89روزه با همین کارگران بخش خصوصی بسته میشود.
به گفتهی مسوول روابط عمومی شهرداری کرمان حتی افرادی که با قراردادهای 89 روزه برای تنظیف شهر به خدمت مشغول هستند عیدی و پاداش دریافت میکنند و بیمه هستند ولی از سنوات خدمتی محروم میباشند.
رضا صاحبقدم لطفی با اشاره به اینکه همه مردم بایستی قدر خدمات رفتگران شهر را بدانند تصریح میکند. «گاهی برخی از مردم رفتاری با رفتگران شهرداری و سایر کارگران این بخش دارند که مایه تاسف است و باید این فرهنگ به وجود آید که کسی به خاطر شغلی که دارد خصوصا به عنوان کارگر تنظیف شهری یا همان رفتگران مورد توهین قرار نگیرد.»
وی میافزاید:« این امیدواری وجود دارد تا با بهبود وضعیت مالی شهرداری حقوق این قشر زحمتکش جامعه در موعد مقرر پرداخت شود تا دچار مشکلات اقتصادی و دلسردی نشوند.»
لطفی همچنین با اشاره به اینکه به احتمال فراوان طرح تفکیک زباله از مبدا در سال جدید در کرمان به مورد اجرا در خواهد آمد میگوید:« بدین ترتیب 4 گروه فلزات، شیشه، پلاستیک و کاغذ در مبدا توسط مردم از هم جدا میشوند که در نهایت به بهبود جمعآوری زباله از سطح شهر و آسانتر شدن کار کارگران تنظیف شهرداری منتهی خواهد شد.»
***
یک روز را تصور کنید که رفتگران شهر کرمان را از زبالههای موجود در آن پاک نکنند. آن وقت درک اهمیت کار رفتگران برای همهی ما روشنتر خواهد شد.
از طرف دیگر برخی بیاحتیاطیهای رانندگان در هنگام کار رفتگران باعث تصادف و آسیب دیدگی آنها شده است که رعایت اصول رانندگی و دقت بیشتر رانندگان را برای جلوگیری از برخورد با رفتگران را جدیتر مینماید: باید همه به این موضوع بیشتر فکر کنیم این شهر خانهی ماست و قدرشناس همه زحمتکشان برای زیبا و تمیزتر شدن آن باشیم...